TH

การดำเนินการตามแถวเบื้องต้น (Elementary Row Operations) คือเครื่องมือหลักในการจัดการและแปลงรูปเมทริกซ์ ซึ่งมักถูกนำไปใช้ประโยชน์ในหลายๆ ด้าน เช่น การแก้ระบบสมการเชิงเส้น และ การหาอินเวอร์สการคูณของเมทริกซ์ (Inverse Matrix) โดยไม่ทำให้สมบัติหลักของระบบสมการนั้นเปลี่ยนแปลงไป

EN

Elementary Row Operations are the primary tools used to manipulate and transform matrices. They are highly useful in various applications, such as solving systems of linear equations and finding the inverse of a matrix, without altering the fundamental properties of the system.

1

กฎของการดำเนินการตามแถว 3 รูปแบบ 3 Rules of Row Operations

TH

การปรับแต่งแถวในเมทริกซ์จะต้องกระทำภายใต้ กฎ 3 ข้อ นี้เท่านั้น (ห้ามกระทำนอกเหนือจากนี้เด็ดขาด):

  • 1. สลับที่ระหว่างแถว 2 แถว: สามารถสลับแถวที่ ${\color{#1565c0}i}$ และ ${\color{#1565c0}j}$ ได้ สัญลักษณ์คือ $\displaystyle {\color{#1565c0}R_i \leftrightarrow R_j}$
  • 2. นำค่าคงที่คูณตลอดทั้งแถว: นำค่าคงที่ ${\color{#e65100}c}$ (โดยที่ $c \neq 0$) ไปคูณทุกสมาชิกในแถวที่ ${\color{#1565c0}i}$ สัญลักษณ์คือ $\displaystyle {\color{#e65100}c}{\color{#1565c0}R_i} \to {\color{#1565c0}R_i}$
  • 3. การบวกด้วยจำนวนเท่าของอีกแถว: นำแถวที่ ${\color{#2e7d32}j}$ ไปคูณด้วยค่าคงที่ ${\color{#e65100}c}$ แล้วนำผลลัพธ์มาบวกเข้ากับแถวที่ ${\color{#1565c0}i}$ สัญลักษณ์คือ $\displaystyle {\color{#1565c0}R_i} + {\color{#e65100}c}{\color{#2e7d32}R_j} \rightarrow {\color{#1565c0}R_i}$
EN

Row manipulation in a matrix must strictly follow these 3 rules (strictly no other operations allowed):

  • 1. Row Swap: Interchange row ${\color{#1565c0}i}$ and row ${\color{#1565c0}j}$. Notation: $\displaystyle {\color{#1565c0}R_i \leftrightarrow R_j}$
  • 2. Scalar Multiplication: Multiply all elements in row ${\color{#1565c0}i}$ by a non-zero constant ${\color{#e65100}c}$ ($c \neq 0$). Notation: $\displaystyle {\color{#e65100}c}{\color{#1565c0}R_i} \to {\color{#1565c0}R_i}$
  • 3. Row Addition: Multiply row ${\color{#2e7d32}j}$ by a constant ${\color{#e65100}c}$, and add the result to row ${\color{#1565c0}i}$. Notation: $\displaystyle {\color{#1565c0}R_i} + {\color{#e65100}c}{\color{#2e7d32}R_j} \rightarrow {\color{#1565c0}R_i}$
Example 1.1

จงใช้กฎข้อที่ 1 สลับที่ระหว่างแถวที่ 1 และแถวที่ 2 ($R_1 \leftrightarrow R_2$)

$$ \begin{aligned} &\begin{bmatrix} 0 & 2 \\ 1 & 3 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{R_1 \leftrightarrow R_2} &\begin{bmatrix} 1 & 3 \\ 0 & 2 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Apply rule 1: Swap row 1 and row 2 ($R_1 \leftrightarrow R_2$).

$$ \begin{aligned} &\begin{bmatrix} 0 & 2 \\ 1 & 3 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{R_1 \leftrightarrow R_2} &\begin{bmatrix} 1 & 3 \\ 0 & 2 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
Example 1.2

จงใช้กฎข้อที่ 2 นำ $\displaystyle \frac{1}{3}$ คูณแถวที่ 1 ($\frac{1}{3}R_1 \to R_1$)

$$ \begin{aligned} &\begin{bmatrix} 3 & 6 \\ -1 & 5 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{\frac{1}{3}R_1 \to R_1} &\begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -1 & 5 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Apply rule 2: Multiply row 1 by $\displaystyle \frac{1}{3}$ ($\frac{1}{3}R_1 \to R_1$).

$$ \begin{aligned} &\begin{bmatrix} 3 & 6 \\ -1 & 5 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{\frac{1}{3}R_1 \to R_1} &\begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -1 & 5 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
Example 1.3

จงใช้กฎข้อที่ 3 ทำให้ค่า $2$ ในแถวที่ 2 กลายเป็นศูนย์ โดยใช้ $R_2 - 2R_1 \to R_2$

$$ \begin{aligned} &\begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 2 & 7 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{R_2 - 2R_1 \to R_2} &\begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 0 & 3 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Apply rule 3: Eliminate the $2$ in row 2 by using $R_2 - 2R_1 \to R_2$.

$$ \begin{aligned} &\begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 2 & 7 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{R_2 - 2R_1 \to R_2} &\begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 0 & 3 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
Example 1.4

จงทำการสลับแถวที่ 2 และ 3 ของเมทริกซ์ขนาด $3 \times 3$ ($R_2 \leftrightarrow R_3$)

$$ \begin{aligned} &\begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{R_2 \leftrightarrow R_3} &\begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Swap row 2 and row 3 in a $3 \times 3$ matrix ($R_2 \leftrightarrow R_3$).

$$ \begin{aligned} &\begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{R_2 \leftrightarrow R_3} &\begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
Example 1.5

จงแปลงค่าในแถวที่ 2 ให้สมาชิกตัวหน้าสุดกลายเป็น $1$ โดยใช้การคูณ ($-\frac{1}{2}R_2 \to R_2$)

$$ \begin{aligned} &\begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & -2 & 4 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{-\frac{1}{2}R_2 \to R_2} &\begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & -2 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Convert the leading element of row 2 to $1$ using multiplication ($-\frac{1}{2}R_2 \to R_2$).

$$ \begin{aligned} &\begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & -2 & 4 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{-\frac{1}{2}R_2 \to R_2} &\begin{bmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & -2 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
Example 1.6

จงนำแถวที่ 2 ไปบวกเข้ากับแถวที่ 1 ($R_1 + R_2 \to R_1$)

$$ \begin{aligned} &\begin{bmatrix} 1 & -1 & 2 \\ 0 & 1 & -3 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{R_1 + R_2 \to R_1} &\begin{bmatrix} 1 & 0 & -1 \\ 0 & 1 & -3 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Add row 2 to row 1 ($R_1 + R_2 \to R_1$).

$$ \begin{aligned} &\begin{bmatrix} 1 & -1 & 2 \\ 0 & 1 & -3 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{R_1 + R_2 \to R_1} &\begin{bmatrix} 1 & 0 & -1 \\ 0 & 1 & -3 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
Example 1.7

จงดำเนินการตามแถว 2 ขั้นตอนต่อเนื่อง: สลับแถว 1,2 จากนั้นกำจัดตัวเลขหน้าสุดของแถว 2

$$ \begin{aligned} &\begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 1 & 5 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{R_1 \leftrightarrow R_2} &\begin{bmatrix} 1 & 5 \\ 2 & 4 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{R_2 - 2R_1 \to R_2} &\begin{bmatrix} 1 & 5 \\ 0 & -6 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Perform 2 sequential operations: Swap R1 and R2, then eliminate the leading entry in R2.

$$ \begin{aligned} &\begin{bmatrix} 2 & 4 \\ 1 & 5 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{R_1 \leftrightarrow R_2} &\begin{bmatrix} 1 & 5 \\ 2 & 4 \end{bmatrix} \\ \xrightarrow{R_2 - 2R_1 \to R_2} &\begin{bmatrix} 1 & 5 \\ 0 & -6 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
2

การหาอินเวอร์สด้วย Row Operation Finding Inverse using Row Operations

TH

หลักการ: เราสามารถหา อินเวอร์สการคูณ (${\color{#8e24aa}A^{-1}}$) ของเมทริกซ์ ${\color{#1565c0}A}$ ได้โดยการสร้าง เมทริกซ์แต่งเติม (Augmented Matrix) ควบคู่กับเมทริกซ์เอกลักษณ์ ${\color{#2e7d32}I}$ ในรูปแบบ $\displaystyle [{\color{#1565c0}A} \mid {\color{#2e7d32}I}]$

จากนั้นใช้การดำเนินการตามแถวแปลงฝั่งซ้ายให้กลายเป็นเมทริกซ์เอกลักษณ์ ${\color{#2e7d32}I}$ เมื่อฝั่งซ้ายเป็น ${\color{#2e7d32}I}$ แล้ว สิ่งที่หลงเหลืออยู่ฝั่งขวาคือ ${\color{#8e24aa}A^{-1}}$ อย่างสมบูรณ์:

$$ [{\color{#1565c0}A} \mid {\color{#2e7d32}I}] \sim [{\color{#2e7d32}I} \mid {\color{#8e24aa}A^{-1}}] $$
EN

Principle: We can find the multiplicative inverse (${\color{#8e24aa}A^{-1}}$) of matrix ${\color{#1565c0}A}$ by constructing an Augmented Matrix alongside the identity matrix ${\color{#2e7d32}I}$, written as $\displaystyle [{\color{#1565c0}A} \mid {\color{#2e7d32}I}]$.

We then apply row operations to transform the left side into the identity matrix ${\color{#2e7d32}I}$. Once the left side becomes ${\color{#2e7d32}I}$, the resulting right side will be ${\color{#8e24aa}A^{-1}}$:

$$ [{\color{#1565c0}A} \mid {\color{#2e7d32}I}] \sim [{\color{#2e7d32}I} \mid {\color{#8e24aa}A^{-1}}] $$
Example 2.1

จงหาอินเวอร์สของเมทริกซ์ $\displaystyle A = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$

$$ \begin{aligned} [A \mid I] &= \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 1 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 1 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & -1 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 0 & 2 & -1 \\ 0 & 1 & -1 & 1 \end{array}\right] \\ \therefore A^{-1} &= \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Find the inverse of matrix $\displaystyle A = \begin{bmatrix} 1 & 1 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$.

$$ \begin{aligned} [A \mid I] &= \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 1 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 1 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & -1 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 0 & 2 & -1 \\ 0 & 1 & -1 & 1 \end{array}\right] \\ \therefore A^{-1} &= \begin{bmatrix} 2 & -1 \\ -1 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
Example 2.2

จงหาอินเวอร์สของเมทริกซ์ $\displaystyle B = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$

$$ \begin{aligned} [B \mid I] &= \left[\begin{array}{cc|cc} 2 & 3 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 \leftrightarrow R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 2 & 0 & 1 \\ 2 & 3 & 1 & 0 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - 2R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 2 & 0 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & -2 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{-1R_2 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 2 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & -1 & 2 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - 2R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 0 & 2 & -3 \\ 0 & 1 & -1 & 2 \end{array}\right] \\ \therefore B^{-1} &= \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -1 & 2 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Find the inverse of matrix $\displaystyle B = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$.

$$ \begin{aligned} [B \mid I] &= \left[\begin{array}{cc|cc} 2 & 3 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 \leftrightarrow R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 2 & 0 & 1 \\ 2 & 3 & 1 & 0 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - 2R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 2 & 0 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & -2 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{-1R_2 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 2 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & -1 & 2 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - 2R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 0 & 2 & -3 \\ 0 & 1 & -1 & 2 \end{array}\right] \\ \therefore B^{-1} &= \begin{bmatrix} 2 & -3 \\ -1 & 2 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
Example 2.3

จงหาอินเวอร์สของเมทริกซ์ $\displaystyle C = \begin{bmatrix} 3 & 5 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$

$$ \begin{aligned} [C \mid I] &= \left[\begin{array}{cc|cc} 3 & 5 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 \leftrightarrow R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 2 & 0 & 1 \\ 3 & 5 & 1 & 0 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - 3R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 2 & 0 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & -3 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{-1R_2 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 2 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & -1 & 3 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - 2R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 0 & 2 & -5 \\ 0 & 1 & -1 & 3 \end{array}\right] \\ \therefore C^{-1} &= \begin{bmatrix} 2 & -5 \\ -1 & 3 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Find the inverse of matrix $\displaystyle C = \begin{bmatrix} 3 & 5 \\ 1 & 2 \end{bmatrix}$.

$$ \begin{aligned} [C \mid I] &= \left[\begin{array}{cc|cc} 3 & 5 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 \leftrightarrow R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 2 & 0 & 1 \\ 3 & 5 & 1 & 0 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - 3R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 2 & 0 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & -3 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{-1R_2 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 2 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & -1 & 3 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - 2R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 0 & 2 & -5 \\ 0 & 1 & -1 & 3 \end{array}\right] \\ \therefore C^{-1} &= \begin{bmatrix} 2 & -5 \\ -1 & 3 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
Example 2.4

จงหาอินเวอร์สของเมทริกซ์ $\displaystyle D = \begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$ (มีเศษส่วน)

$$ \begin{aligned} [D \mid I] &= \left[\begin{array}{cc|cc} 4 & 5 & 1 & 0 \\ 2 & 3 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{\frac{1}{4}R_1 \to R_1} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & \frac{5}{4} & \frac{1}{4} & 0 \\ 2 & 3 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - 2R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & \frac{5}{4} & \frac{1}{4} & 0 \\ 0 & \frac{2}{4} & -\frac{2}{4} & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{2R_2 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & \frac{5}{4} & \frac{1}{4} & 0 \\ 0 & 1 & -1 & 2 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - \frac{5}{4}R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 0 & \frac{6}{4} & -\frac{10}{4} \\ 0 & 1 & -1 & 2 \end{array}\right] \\ \therefore D^{-1} &= \begin{bmatrix} \frac{3}{2} & -\frac{5}{2} \\ -1 & 2 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Find the inverse of matrix $\displaystyle D = \begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$ (includes fractions).

$$ \begin{aligned} [D \mid I] &= \left[\begin{array}{cc|cc} 4 & 5 & 1 & 0 \\ 2 & 3 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{\frac{1}{4}R_1 \to R_1} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & \frac{5}{4} & \frac{1}{4} & 0 \\ 2 & 3 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - 2R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & \frac{5}{4} & \frac{1}{4} & 0 \\ 0 & \frac{2}{4} & -\frac{2}{4} & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{2R_2 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & \frac{5}{4} & \frac{1}{4} & 0 \\ 0 & 1 & -1 & 2 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - \frac{5}{4}R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 0 & \frac{6}{4} & -\frac{10}{4} \\ 0 & 1 & -1 & 2 \end{array}\right] \\ \therefore D^{-1} &= \begin{bmatrix} \frac{3}{2} & -\frac{5}{2} \\ -1 & 2 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
Example 2.5

จงหาอินเวอร์สของเมทริกซ์ $\displaystyle E = \begin{bmatrix} 1 & -2 \\ -3 & 7 \end{bmatrix}$

$$ \begin{aligned} [E \mid I] &= \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & -2 & 1 & 0 \\ -3 & 7 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 + 3R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & -2 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 + 2R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 0 & 7 & 2 \\ 0 & 1 & 3 & 1 \end{array}\right] \\ \therefore E^{-1} &= \begin{bmatrix} 7 & 2 \\ 3 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Find the inverse of matrix $\displaystyle E = \begin{bmatrix} 1 & -2 \\ -3 & 7 \end{bmatrix}$.

$$ \begin{aligned} [E \mid I] &= \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & -2 & 1 & 0 \\ -3 & 7 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 + 3R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & -2 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 + 2R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 0 & 7 & 2 \\ 0 & 1 & 3 & 1 \end{array}\right] \\ \therefore E^{-1} &= \begin{bmatrix} 7 & 2 \\ 3 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
Example 2.6

จงหาอินเวอร์สของเมทริกซ์ $\displaystyle F = \begin{bmatrix} -2 & 1 \\ 5 & -3 \end{bmatrix}$

$$ \begin{aligned} [F \mid I] &= \left[\begin{array}{cc|cc} -2 & 1 & 1 & 0 \\ 5 & -3 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 + 2R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} -2 & 1 & 1 & 0 \\ 1 & -1 & 2 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 \leftrightarrow R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & -1 & 2 & 1 \\ -2 & 1 & 1 & 0 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 + 2R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & -1 & 2 & 1 \\ 0 & -1 & 5 & 2 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{-1R_2 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & -1 & 2 & 1 \\ 0 & 1 & -5 & -2 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 + R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 0 & -3 & -1 \\ 0 & 1 & -5 & -2 \end{array}\right] \\ \therefore F^{-1} &= \begin{bmatrix} -3 & -1 \\ -5 & -2 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Find the inverse of matrix $\displaystyle F = \begin{bmatrix} -2 & 1 \\ 5 & -3 \end{bmatrix}$.

$$ \begin{aligned} [F \mid I] &= \left[\begin{array}{cc|cc} -2 & 1 & 1 & 0 \\ 5 & -3 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 + 2R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} -2 & 1 & 1 & 0 \\ 1 & -1 & 2 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 \leftrightarrow R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & -1 & 2 & 1 \\ -2 & 1 & 1 & 0 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 + 2R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & -1 & 2 & 1 \\ 0 & -1 & 5 & 2 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{-1R_2 \to R_2} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & -1 & 2 & 1 \\ 0 & 1 & -5 & -2 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 + R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{cc|cc} 1 & 0 & -3 & -1 \\ 0 & 1 & -5 & -2 \end{array}\right] \\ \therefore F^{-1} &= \begin{bmatrix} -3 & -1 \\ -5 & -2 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
Example 2.7

จงหาอินเวอร์สของเมทริกซ์ขนาด $3 \times 3$ คือ $\displaystyle G = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 2 & 1 & 0 \\ 0 & 3 & 1 \end{bmatrix}$

$$ \begin{aligned} [G \mid I] &= \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 0 & 1 & 0 & 0 \\ 2 & 1 & 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 3 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - 2R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 0 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & -2 & 1 & 0 \\ 0 & 3 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_3 - 3R_2 \to R_3} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 0 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & -2 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & 6 & -3 & 1 \end{array}\right] \\ \therefore G^{-1} &= \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ -2 & 1 & 0 \\ 6 & -3 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Find the inverse of the $3 \times 3$ matrix $\displaystyle G = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 2 & 1 & 0 \\ 0 & 3 & 1 \end{bmatrix}$.

$$ \begin{aligned} [G \mid I] &= \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 0 & 1 & 0 & 0 \\ 2 & 1 & 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 3 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - 2R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 0 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & -2 & 1 & 0 \\ 0 & 3 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_3 - 3R_2 \to R_3} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 0 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & -2 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & 6 & -3 & 1 \end{array}\right] \\ \therefore G^{-1} &= \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ -2 & 1 & 0 \\ 6 & -3 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
Example 2.8

จงหาอินเวอร์สของเมทริกซ์ขนาด $3 \times 3$ คือ $\displaystyle H = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ (เมทริกซ์สามเหลี่ยมบน)

$$ \begin{aligned} [H \mid I] &= \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 2 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 1 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - R_3 \to R_2} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 2 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 0 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - R_3 \to R_1} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 2 & 0 & 1 & 0 & -1 \\ 0 & 1 & 0 & 0 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - 2R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 0 & 1 & -2 & 1 \\ 0 & 1 & 0 & 0 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ \therefore H^{-1} &= \begin{bmatrix} 1 & -2 & 1 \\ 0 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Find the inverse of the $3 \times 3$ matrix $\displaystyle H = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ (upper triangular matrix).

$$ \begin{aligned} [H \mid I] &= \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 2 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 1 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - R_3 \to R_2} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 2 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 0 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - R_3 \to R_1} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 2 & 0 & 1 & 0 & -1 \\ 0 & 1 & 0 & 0 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - 2R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 0 & 1 & -2 & 1 \\ 0 & 1 & 0 & 0 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ \therefore H^{-1} &= \begin{bmatrix} 1 & -2 & 1 \\ 0 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
Example 2.9

จงหาอินเวอร์สของเมทริกซ์ขนาด $3 \times 3$ คือ $\displaystyle J = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 1 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 1 \end{bmatrix}$

$$ \begin{aligned} [J \mid I] &= \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 1 & 1 & 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & -1 & -1 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_3 - R_2 \to R_3} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & -1 & -1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 2 & 1 & -1 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{\frac{1}{2}R_3 \to R_3} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & -1 & -1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 + R_3 \to R_2} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} & \frac{1}{2} \\ 0 & 0 & 1 & \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - R_3 \to R_1} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 0 & \frac{1}{2} & \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} \\ 0 & 1 & 0 & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} & \frac{1}{2} \\ 0 & 0 & 1 & \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} \end{array}\right] \\ \therefore J^{-1} &= \begin{bmatrix} \frac{1}{2} & \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} \\ -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} & \frac{1}{2} \\ \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} \end{bmatrix} = \frac{1}{2}\begin{bmatrix} 1 & 1 & -1 \\ -1 & 1 & 1 \\ 1 & -1 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Find the inverse of the $3 \times 3$ matrix $\displaystyle J = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 1 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 1 \end{bmatrix}$.

$$ \begin{aligned} [J \mid I] &= \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 1 & 1 & 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - R_1 \to R_2} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & -1 & -1 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 1 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_3 - R_2 \to R_3} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & -1 & -1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 2 & 1 & -1 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{\frac{1}{2}R_3 \to R_3} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & -1 & -1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 + R_3 \to R_2} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} & \frac{1}{2} \\ 0 & 0 & 1 & \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - R_3 \to R_1} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 0 & \frac{1}{2} & \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} \\ 0 & 1 & 0 & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} & \frac{1}{2} \\ 0 & 0 & 1 & \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} \end{array}\right] \\ \therefore J^{-1} &= \begin{bmatrix} \frac{1}{2} & \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} \\ -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} & \frac{1}{2} \\ \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} \end{bmatrix} = \frac{1}{2}\begin{bmatrix} 1 & 1 & -1 \\ -1 & 1 & 1 \\ 1 & -1 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
Example 2.10

จงหาอินเวอร์สของเมทริกซ์ขนาด $3 \times 3$ คือ $\displaystyle K = \begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 0 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 4 \end{bmatrix}$

$$ \begin{aligned} [K \mid I] &= \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 2 & 0 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & 4 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_3 - R_1 \to R_3} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 2 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3 & -1 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_3 - R_2 \to R_3} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 2 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & -1 & -1 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - 2R_3 \to R_2} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 2 & 3 & -2 \\ 0 & 0 & 1 & -1 & -1 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - R_3 \to R_1} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 1 & 0 & 2 & 1 & -1 \\ 0 & 1 & 0 & 2 & 3 & -2 \\ 0 & 0 & 1 & -1 & -1 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 0 & 0 & -2 & 1 \\ 0 & 1 & 0 & 2 & 3 & -2 \\ 0 & 0 & 1 & -1 & -1 & 1 \end{array}\right] \\ \therefore K^{-1} &= \begin{bmatrix} 0 & -2 & 1 \\ 2 & 3 & -2 \\ -1 & -1 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$

Find the inverse of the $3 \times 3$ matrix $\displaystyle K = \begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 0 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 4 \end{bmatrix}$.

$$ \begin{aligned} [K \mid I] &= \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 2 & 0 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & 4 & 0 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_3 - R_1 \to R_3} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 2 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3 & -1 & 0 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_3 - R_2 \to R_3} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 2 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & -1 & -1 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_2 - 2R_3 \to R_2} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 2 & 3 & -2 \\ 0 & 0 & 1 & -1 & -1 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - R_3 \to R_1} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 1 & 0 & 2 & 1 & -1 \\ 0 & 1 & 0 & 2 & 3 & -2 \\ 0 & 0 & 1 & -1 & -1 & 1 \end{array}\right] \\ &\xrightarrow{R_1 - R_2 \to R_1} \left[\begin{array}{ccc|ccc} 1 & 0 & 0 & 0 & -2 & 1 \\ 0 & 1 & 0 & 2 & 3 & -2 \\ 0 & 0 & 1 & -1 & -1 & 1 \end{array}\right] \\ \therefore K^{-1} &= \begin{bmatrix} 0 & -2 & 1 \\ 2 & 3 & -2 \\ -1 & -1 & 1 \end{bmatrix} \end{aligned} $$
3

คุณสมบัติของ det ที่เกิดจากการดำเนินการตามแถวและตามหลัก Determinant Properties under Row & Column Operations

TH

หลักการสำคัญ: เมื่อนำเมทริกซ์จัตุรัส ${\color{#1565c0}A}$ ขนาด $n \times n$ ไปผ่านการดำเนินการตามแถวมูลฐาน (Row Operations) หรือการดำเนินการตามหลัก (Column Operations) เพื่อให้ได้เมทริกซ์ใหม่ ${\color{#2e7d32}B}$ ค่าของดีเทอร์มิแนนต์ $\det({\color{#2e7d32}B})$ จะมีความสัมพันธ์กับ $\det({\color{#1565c0}A})$ ตามกฎพื้นฐาน 3 ข้อดังนี้:

  • 1. การสลับที่ระหว่าง 2 แถว (หรือ 2 หลัก): ดีเทอร์มิแนนต์จะ เปลี่ยนเครื่องหมายเป็นตรงกันข้าม ($\times -1$) $$\det({\color{#2e7d32}B}) = {\color{#c62828}-}\det({\color{#1565c0}A}) \quad \left(R_i \leftrightarrow R_j \text{ หรือ } C_i \leftrightarrow C_j\right)$$
  • 2. การคูณแถว (หรือหลัก) ด้วยค่าคงที่ $c$: ดีเทอร์มิแนนต์จะ ถูกคูณด้วยค่าคงที่ $c$ นั้น $$\det({\color{#2e7d32}B}) = {\color{#e65100}c} \cdot \det({\color{#1565c0}A}) \quad \left(cR_i \to R_i \text{ หรือ } cC_i \to C_i\right)$$ *ข้อสังเกต: หากดึงตัวร่วม $c$ ออกมาจากทั้งแถว จะได้ $\det(A) = \frac{1}{c}\det(B)$ และถ้าคูณค่าคงที่ $c$ ทุกๆ แถวทั้ง $n$ แถว จะได้ $\det({\color{#e65100}c}{\color{#1565c0}A}) = {\color{#e65100}c}^n \det({\color{#1565c0}A})$
  • 3. การบวกแถว (หรือหลัก) ด้วยพหุคูณของอีกแถว (หรืออีกหลัก): ดีเทอร์มิแนนต์ มีค่าเท่าเดิมเสมอ (ไม่เปลี่ยนแปลง!) $$\det({\color{#2e7d32}B}) = \det({\color{#1565c0}A}) \quad \left(R_i + cR_j \to R_i \text{ หรือ } C_i + cC_j \to C_i\right)$$
ข้อสรุปและการนำไปใช้คำนวณ det อย่างรวดเร็ว:
  1. หากเมทริกซ์มี แถวใดแถวหนึ่ง (หรือหลักใดหลักหนึ่ง) เป็นศูนย์ทั้งหมด จะได้ $\det(A) = 0$ ทันที
  2. หากเมทริกซ์มี แถวสองแถว (หรือหลักสองหลัก) ที่เหมือนกันทุกประการ หรือเป็นสัดส่วนเท่ากัน ($R_i = kR_j$) จะได้ $\det(A) = 0$ ทันที
  3. เมื่อใช้การดำเนินการตามแถวเปลี่ยนเมทริกซ์ให้กลายเป็น เมทริกซ์สามเหลี่ยม (Triangular Matrix) ค่าของ $\det$ จะเท่ากับ ผลคูณของสมาชิกบนเส้นทแยงมุมหลัก เสมอ!
EN

Core Principle: When an $n \times n$ square matrix ${\color{#1565c0}A}$ is transformed into matrix ${\color{#2e7d32}B}$ using elementary row (or column) operations, the determinant $\det({\color{#2e7d32}B})$ relates to $\det({\color{#1565c0}A})$ according to the following 3 fundamental rules:

  • 1. Interchanging two rows (or columns): The determinant changes sign ($\times -1$) $$\det({\color{#2e7d32}B}) = {\color{#c62828}-}\det({\color{#1565c0}A}) \quad \left(R_i \leftrightarrow R_j \text{ or } C_i \leftrightarrow C_j\right)$$
  • 2. Multiplying a row (or column) by a scalar $c$: The determinant is multiplied by $c$ $$\det({\color{#2e7d32}B}) = {\color{#e65100}c} \cdot \det({\color{#1565c0}A}) \quad \left(cR_i \to R_i \text{ or } cC_i \to C_i\right)$$ *Note: Factoring out a scalar $c$ from one row factors $c$ out of the determinant. Multiplying all $n$ rows yields $\det({\color{#e65100}c}{\color{#1565c0}A}) = {\color{#e65100}c}^n \det({\color{#1565c0}A})$.
  • 3. Adding a multiple of one row (or column) to another: The determinant remains unchanged $$\det({\color{#2e7d32}B}) = \det({\color{#1565c0}A}) \quad \left(R_i + cR_j \to R_i \text{ or } C_i + cC_j \to C_i\right)$$
Useful Deductions & Shortcuts:
  1. If a matrix has a row or column of all zeros, then $\det(A) = 0$.
  2. If a matrix has two identical or proportional rows/columns ($R_i = kR_j$), then $\det(A) = 0$.
  3. By reducing $A$ to an upper or lower triangular matrix via row addition, $\det(A)$ is simply the product of main diagonal elements!
Example 3.1

กำหนดให้เมทริกซ์ $A = \begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ โดยที่ $\det(A) = 7$ จงหา $\det(B)$ และ $\det(C)$ เมื่อ $$B = \begin{bmatrix} c & d \\ a & b \end{bmatrix}, \quad C = \begin{bmatrix} 3a & 3b \\ c & d \end{bmatrix}$$

$$ \begin{aligned} 1) \text{ เมทริกซ์ } B \text{ เกิดจาก } &R_1 \leftrightarrow R_2 \text{ ของ } A \\ \det(B) &= -\det(A) = -7 \\[10pt] 2) \text{ เมทริกซ์ } C \text{ เกิดจาก } &3R_1 \to R_1 \text{ ของ } A \\ \det(C) &= 3 \cdot \det(A) = 3(7) = 21 \end{aligned} $$

Given $A = \begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ with $\det(A) = 7$, find $\det(B)$ and $\det(C)$ where $$B = \begin{bmatrix} c & d \\ a & b \end{bmatrix}, \quad C = \begin{bmatrix} 3a & 3b \\ c & d \end{bmatrix}$$

$$ \begin{aligned} 1) \text{ Matrix } B \text{ is obtained via } &R_1 \leftrightarrow R_2 \text{ on } A: \\ \det(B) &= -\det(A) = -7 \\[10pt] 2) \text{ Matrix } C \text{ is obtained via } &3R_1 \to R_1 \text{ on } A: \\ \det(C) &= 3 \cdot \det(A) = 3(7) = 21 \end{aligned} $$
Example 3.2

กำหนดให้ $\det\begin{bmatrix} a & b & c \\ d & e & f \\ g & h & i \end{bmatrix} = 5$ จงหาค่าของ $$\det\begin{bmatrix} a & b & c \\ d+2a & e+2b & f+2c \\ 4g & 4h & 4i \end{bmatrix}$$

$$ \begin{aligned} \text{พิจารณาการดำเนินการตามแถวทีละขั้น:} \\ \begin{vmatrix} a & b & c \\ d+2a & e+2b & f+2c \\ 4g & 4h & 4i \end{vmatrix} &\xrightarrow{R_2 - 2R_1 \to R_2} \begin{vmatrix} a & b & c \\ d & e & f \\ 4g & 4h & 4i \end{vmatrix} \quad \text{(บวกพหุคูณ ค่า det ไม่เปลี่ยน)} \\ &= 4 \begin{vmatrix} a & b & c \\ d & e & f \\ g & h & i \end{vmatrix} \quad \text{(ดึงตัวคูณ } 4 \text{ ออกจากแถวที่ 3)} \\ &= 4(5) = 20 \end{aligned} $$

Given $\det\begin{bmatrix} a & b & c \\ d & e & f \\ g & h & i \end{bmatrix} = 5$, find the determinant of $$\begin{bmatrix} a & b & c \\ d+2a & e+2b & f+2c \\ 4g & 4h & 4i \end{bmatrix}$$

$$ \begin{aligned} \text{Analyzing step-by-step row operations:} \\ \begin{vmatrix} a & b & c \\ d+2a & e+2b & f+2c \\ 4g & 4h & 4i \end{vmatrix} &\xrightarrow{R_2 - 2R_1 \to R_2} \begin{vmatrix} a & b & c \\ d & e & f \\ 4g & 4h & 4i \end{vmatrix} \quad \text{(Row addition does not change det)} \\ &= 4 \begin{vmatrix} a & b & c \\ d & e & f \\ g & h & i \end{vmatrix} \quad \text{(Factor out } 4 \text{ from Row 3)} \\ &= 4(5) = 20 \end{aligned} $$
Example 3.3

จงหาค่าดีเทอร์มิแนนต์ของเมทริกซ์ $A = \begin{bmatrix} 1 & 3 & 5 \\ 2 & 1 & 4 \\ 3 & 4 & 9 \end{bmatrix}$ โดยใช้สมบัติของการดำเนินการตามแถว

$$ \begin{aligned} \det(A) &= \begin{vmatrix} 1 & 3 & 5 \\ 2 & 1 & 4 \\ 3 & 4 & 9 \end{vmatrix} \\ &\xrightarrow{R_3 - (R_1 + R_2) \to R_3} \begin{vmatrix} 1 & 3 & 5 \\ 2 & 1 & 4 \\ 0 & 0 & 0 \end{vmatrix} \quad \text{(เนื่องจาก } R_3 = R_1 + R_2\text{)} \\ &= 0 \quad \text{(มีแถวที่เป็นศูนย์ทั้งหมด สรุป } \det(A) = 0\text{ ทันที)} \end{aligned} $$

Find $\det(A)$ for $A = \begin{bmatrix} 1 & 3 & 5 \\ 2 & 1 & 4 \\ 3 & 4 & 9 \end{bmatrix}$ using properties of row operations.

$$ \begin{aligned} \det(A) &= \begin{vmatrix} 1 & 3 & 5 \\ 2 & 1 & 4 \\ 3 & 4 & 9 \end{vmatrix} \\ &\xrightarrow{R_3 - (R_1 + R_2) \to R_3} \begin{vmatrix} 1 & 3 & 5 \\ 2 & 1 & 4 \\ 0 & 0 & 0 \end{vmatrix} \quad \text{(Since } R_3 = R_1 + R_2\text{)} \\ &= 0 \quad \text{(A row of all zeros implies } \det(A) = 0\text{ immediately)} \end{aligned} $$
Example 3.4

จงหาค่า $\det(M)$ โดยแปลงให้อยู่ในรูปเมทริกซ์สามเหลี่ยมมุมบน (Upper Triangular Matrix) $$M = \begin{bmatrix} 1 & 2 & -1 \\ 2 & 5 & 1 \\ 3 & 7 & 4 \end{bmatrix}$$

$$ \begin{aligned} \det(M) &= \begin{vmatrix} 1 & 2 & -1 \\ 2 & 5 & 1 \\ 3 & 7 & 4 \end{vmatrix} \\ &\xrightarrow{\begin{subarray}{l} R_2 - 2R_1 \to R_2 \\ R_3 - 3R_1 \to R_3 \end{subarray}} \begin{vmatrix} 1 & 2 & -1 \\ 0 & 1 & 3 \\ 0 & 1 & 7 \end{vmatrix} \quad (\det \text{ ไม่เปลี่ยน}) \\ &\xrightarrow{R_3 - R_2 \to R_3} \begin{vmatrix} 1 & 2 & -1 \\ 0 & 1 & 3 \\ 0 & 0 & 4 \end{vmatrix} \quad (\det \text{ ไม่เปลี่ยน}) \\ &= 1 \times 1 \times 4 = 4 \quad \text{(ผลคูณสมาชิกแนวทแยงหลัก)} \end{aligned} $$

Evaluate $\det(M)$ by reducing $M$ to an upper triangular matrix: $$M = \begin{bmatrix} 1 & 2 & -1 \\ 2 & 5 & 1 \\ 3 & 7 & 4 \end{bmatrix}$$

$$ \begin{aligned} \det(M) &= \begin{vmatrix} 1 & 2 & -1 \\ 2 & 5 & 1 \\ 3 & 7 & 4 \end{vmatrix} \\ &\xrightarrow{\begin{subarray}{l} R_2 - 2R_1 \to R_2 \\ R_3 - 3R_1 \to R_3 \end{subarray}} \begin{vmatrix} 1 & 2 & -1 \\ 0 & 1 & 3 \\ 0 & 1 & 7 \end{vmatrix} \quad (\det \text{ unchanged}) \\ &\xrightarrow{R_3 - R_2 \to R_3} \begin{vmatrix} 1 & 2 & -1 \\ 0 & 1 & 3 \\ 0 & 0 & 4 \end{vmatrix} \quad (\det \text{ unchanged}) \\ &= 1 \times 1 \times 4 = 4 \quad \text{(Product of diagonal entries)} \end{aligned} $$
Example 3.5

จงหาค่าดีเทอร์มิแนนต์ของเมทริกซ์ขนาด $4 \times 4$ ต่อไปนี้โดยใช้การดำเนินการตามแถว: $$P = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 2 & 3 \\ 1 & 0 & 1 & 2 \\ 2 & 1 & 0 & 1 \\ 1 & 1 & 1 & 0 \end{bmatrix}$$

$$ \begin{aligned} \det(P) &= \begin{vmatrix} 0 & 1 & 2 & 3 \\ 1 & 0 & 1 & 2 \\ 2 & 1 & 0 & 1 \\ 1 & 1 & 1 & 0 \end{vmatrix} \\ &\xrightarrow{R_1 \leftrightarrow R_2} (-1) \begin{vmatrix} 1 & 0 & 1 & 2 \\ 0 & 1 & 2 & 3 \\ 2 & 1 & 0 & 1 \\ 1 & 1 & 1 & 0 \end{vmatrix} \quad (\text{สลับ } R_1 \leftrightarrow R_2 \text{ เครื่องหมายลบออกมา}) \\ &\xrightarrow{\begin{subarray}{l} R_3 - 2R_1 \to R_3 \\ R_4 - R_1 \to R_4 \end{subarray}} (-1) \begin{vmatrix} 1 & 0 & 1 & 2 \\ 0 & 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & -2 & -3 \\ 0 & 1 & 0 & -2 \end{vmatrix} \\ &\xrightarrow{\begin{subarray}{l} R_3 - R_2 \to R_3 \\ R_4 - R_2 \to R_4 \end{subarray}} (-1) \begin{vmatrix} 1 & 0 & 1 & 2 \\ 0 & 1 & 2 & 3 \\ 0 & 0 & -4 & -6 \\ 0 & 0 & -2 & -5 \end{vmatrix} \\ &\xrightarrow{R_4 - \frac{1}{2}R_3 \to R_4} (-1) \begin{vmatrix} 1 & 0 & 1 & 2 \\ 0 & 1 & 2 & 3 \\ 0 & 0 & -4 & -6 \\ 0 & 0 & 0 & -2 \end{vmatrix} \\ &= (-1) \times [1 \times 1 \times (-4) \times (-2)] = (-1) \times 8 = -8 \end{aligned} $$

Find the determinant of the following $4 \times 4$ matrix using row operations: $$P = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 2 & 3 \\ 1 & 0 & 1 & 2 \\ 2 & 1 & 0 & 1 \\ 1 & 1 & 1 & 0 \end{bmatrix}$$

$$ \begin{aligned} \det(P) &= \begin{vmatrix} 0 & 1 & 2 & 3 \\ 1 & 0 & 1 & 2 \\ 2 & 1 & 0 & 1 \\ 1 & 1 & 1 & 0 \end{vmatrix} \\ &\xrightarrow{R_1 \leftrightarrow R_2} (-1) \begin{vmatrix} 1 & 0 & 1 & 2 \\ 0 & 1 & 2 & 3 \\ 2 & 1 & 0 & 1 \\ 1 & 1 & 1 & 0 \end{vmatrix} \quad (R_1 \leftrightarrow R_2 \text{ introduces a factor of } -1) \\ &\xrightarrow{\begin{subarray}{l} R_3 - 2R_1 \to R_3 \\ R_4 - R_1 \to R_4 \end{subarray}} (-1) \begin{vmatrix} 1 & 0 & 1 & 2 \\ 0 & 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & -2 & -3 \\ 0 & 1 & 0 & -2 \end{vmatrix} \\ &\xrightarrow{\begin{subarray}{l} R_3 - R_2 \to R_3 \\ R_4 - R_2 \to R_4 \end{subarray}} (-1) \begin{vmatrix} 1 & 0 & 1 & 2 \\ 0 & 1 & 2 & 3 \\ 0 & 0 & -4 & -6 \\ 0 & 0 & -2 & -5 \end{vmatrix} \\ &\xrightarrow{R_4 - \frac{1}{2}R_3 \to R_4} (-1) \begin{vmatrix} 1 & 0 & 1 & 2 \\ 0 & 1 & 2 & 3 \\ 0 & 0 & -4 & -6 \\ 0 & 0 & 0 & -2 \end{vmatrix} \\ &= (-1) \times [1 \times 1 \times (-4) \times (-2)] = (-1) \times 8 = -8 \end{aligned} $$

คำศัพท์ที่น่าสนใจ Key Vocabulary

คำศัพท์คณิตศาสตร์ภาษาอังกฤษ พร้อมรากศัพท์

คำศัพท์ รากศัพท์ / Root ความหมาย / Meaning
Matrix matrix (womb, source) เมทริกซ์ · กลุ่มของจำนวนหรือตัวแปรที่เรียงกันเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าภายในวงเล็บ
Row rǣw (a line) แถว · การจัดเรียงข้อมูลหรือตัวเลขในแนวนอน (ซ้ายไปขวา)
Operation operari (to work) การดำเนินการ · กระบวนการทางคณิตศาสตร์ภายใต้กฎเกณฑ์ที่กำหนด
Elementary elementum (first principle) เบื้องต้น / มูลฐาน · พื้นฐานที่เป็นจุดเริ่มต้น ไม่ซับซ้อน
Inverse in- (in, toward) + vertere (to turn) ตัวผกผัน / อินเวอร์ส · สิ่งที่ให้ผลลัพธ์ตรงกันข้าม หรือเมื่อคูณกันแล้วได้เอกลักษณ์
Augmented Matrix augere (to increase) เมทริกซ์แต่งเติม · เมทริกซ์ที่เกิดจากการนำสองเมทริกซ์มาเขียนต่อกัน (มักกั้นด้วยเส้นตรง)
Identity idem (same) เอกลักษณ์ · ในที่นี้คือเมทริกซ์เอกลักษณ์ ($I$) ที่มีเส้นทแยงมุมเป็น $1$ และที่เหลือเป็น $0$
Constant com- (together) + stare (to stand) ค่าคงที่ / สเกลาร์ · ตัวเลขค่าหนึ่งที่นำไปคูณเข้ากับแถว (เช่น ตัวแปร $c$)
Swap swappen (to strike hands) สลับที่ · การสลับตำแหน่งระหว่างแถวสองแถว
Leading Entry laedan (to guide) ตัวนำ · สมาชิกตัวแรกสุดที่ไม่ใช่ศูนย์เมื่อมองจากซ้ายไปขวาในแต่ละแถว